Language Versions


Read more on the book:

Latest tweets


mimirmusing
@mimirmusing:
RT @kncukier: Yes; a very thoughtful look at it. RT @Viktor_MS: Thank you to @mimirmusing for a nice review of #BigData book http://t.co/qJzFLONvm8
73 months ago


© Big Data - Website by Matuvu.nu

Büyük Veri

“Her on yılda bir, her şeye bakma şeklinizi değiştiren bir avuç kitap olur. Bu kitap onlardan biri. Toplum büyük verinin getireceği değişimi hesaba katmaya başlıyor ve Büyük Veri bunun için inanılmaz derecede önemli bir başlangıç.”

Lawrence Lessig, Roy L. Furman Hukuk Profesörü, Harvard Hukuk Fakültesi; Remix ve Free Culture isimli kitapların yazarı.

Karar almak için hep bilgiyi kullandık ama radikal bir değişim yaşanıyor. Toplum sürekli veri yokluğundan bir bilgi fazlasına doğru ilerliyor ve bu durum her şeyi alt üst ediyor.

Yüzyıllardır, sadece az miktarda bilgiyi toplamakta ve birtakım hesaplamalarda kullanmaktaydık, çünkü daha fazlasını işlemek maliyetli ve karmaşıktı. Var olan verinin çok az bir kısmını kullanabildiğimiz için, mümkün olan en temiz ve en yüksek kalitede veriye bağımlıydık. Genelleştirmek için de dünyanın işleyiş biçiminin arkasındaki nedenleri ortaya çıkarmaya çalıştık. Ancak, hiçbir zaman yeterince veriye sahip olmadığımızda, bunların hepsi aslında küçük-veri dünyasının bir fonksiyonu olarak kaldı. Bu değiştiğinde, başka birçok şeyin de değişmesi gerekir.

Araba motorunu düşünün. Birçok parça nadiren birdenbire bozulur. Bunun yerine, birkaç gün öncesinde tuhaf sesler duyulabilir ya da sürüşte bir gariplik olur. Birçok araçta motorun ısısını ve titreşimini ölçebilen sensörler vardır. Bunu veriye dönüştürerek sağlıklı bir motorun “veri imzası”nın neye benzediği ve arızalanmadan once nasıl değiştiği bilinebilir. Bu şekilde, bir parça gerçekten arızalanmadan önce, ne zaman arızalanacağı bilinebilir. Araba, bir kahin gibi, sürücüyü servise gidip tamir ettirmesi için uyarabilir. Ancak bunun için çok fazla veriye ihtiyacımız oldu, karmaşık veriyi kabul etmemiz gerekti ve sahip olduğumuz pratik bilgi birikimine dayanarak, motorun bir neden olmadan niçin bozulacağını bilmeyi bırakmak zorunda kaldık.

İşte bu, büyük veridir. Üç büyük değişimin habercisidir: daha fazla, karmaşık ve korelasyonlar (kitabın 2, 3 ve 4. Bölümleri). İlk olarak, daha fazla. Sonunda, muazzam miktarda bilgiyi kullanabiliyoruz ve bazı durumlarda bir olay hakkındaki verinin tümünü analiz edebiliyoruz. Bu, daha önce asla göremediğimiz ayrıntıların derinliklerine dalmamıza imkân tanıyor. İkinci olarak, karmaşık. Daha fazla veri kullandığımızda, tercihimizi sadece en iyi kalitedeki veriden yana kullanabilir ve birtakım kusurların dahil olmasına izin verebiliriz. Daha fazla veri kullanmanın sağladığı faydalar, daha temiz ama daha az veriden ağır basıyor. Nedenselliği, olayların arkasındaki nedenleri açığa çıkarmak yerine, sadece pratik yanıtları ortaya koymak genellikle yeterli olur. Dolayısıyla, aspirin ve portakal suyunun bazı kombinasyonları ölümcül bir hastalığı iyileştiriyorsa biyolojik mekanizmayı bilmek iksiri içmekten daha az önemlidir. Birçok şey açısından, “niçin”i değil “ne”yi öğrenmek büyük veriyle daha hızlı, daha ucuz ve yeterince iyidir.

Bunları yapabilmemizin bir nedeni, çok fazla veriye sahip olmamızdır ve bunun bir nedeni de toplumun daha fazla yönünü ele almamız ve bunu bir veri biçimine çevirmemizdir (5. Bölümde ele alınmıştır). Etrafta bu kadar çok veriyle ve onu işleme becerisiyle, büyük veri yeni şirketlerin temel ilkesi haline geliyor.

Geçmişte veriyi başlangıçta toplanmasının birincil amacına göre değerlendirme eğilimindeydik, oysa verinin değeri, sadece birincil toplanma amacı değil ikincil kullanımlarındadır (6. Bölüm). Dolayısıyla, büyük bir kargo şirketi kimin kime paket gönderdiğine ilişkin veriyi ileriye dönük tahminlerde bulunmak için yeniden kullanabilir. Bir seyahat şirketi, bir uçak bileti ücretinin iyi olup olmadığını ya da fiyatın düşme mi yoksa yükselme mi olasılığının daha fazla olduğunu tahmin etmek için, havayolu şirketlerinden aldığı milyarlarca eski uçak bileti fiyatı kayıtlarını kullanarak hesaplamalar yapıyor. Bu olağandışı veri hizmetleri üç şey gerektirir: veri, beceriler ve büyük veri zihniyeti (7. Bölüm’de incelendi). Günümüzde görünüşe göre bir veri bolluğu olmasına rağmen, beceriler eksik ve çok az insan bu zihniyete sahip. Ancak zamanla, beceriler ve yaratıcılık olağan hale gelecek ve en değer verilen şey de verinin kendisi olacak.

Büyük verinin bir de karanlık tarafı vardır (8. Bölüm). Mahremiyeti korumak daha zordur, çünkü büyük veriyle geleneksel yasal ve teknik mekanizmalar iyi işlemez. Ayrıca yeni bir problem ortaya çıkar: Eğilim, yani insanları yaptıkları şeylerden dolayı değil yapacakları tahmin edilen şeylerden dolayı cezalandırmak. Aynı zamanda, mantıklı muhakememizi kapatıp verinin yönlendirdiği kararlara hak ettiklerinden daha fazlasını bahşetmek anlamına gelen “verinin diktatörlüğünün” kurbanı olmamak için tedbirli olmaya devam etmek için artan bir ihtiyaç söz konusudur.

Bu çok sıkıntılı sorunların (9. Bölüm’de ortaya konuyor) yanıtları, mahremiyet hukukunun ve kişisel bilgiyi koruma teknolojisinin yeniden ve köklü biçimde düşünülmesini içerir. Ayrıca, toplumu zorlayan veri bolluğunun finansal veri biçiminde olduğu 100 yıl önceki dönemde, muhasebecilerin ve denetçilerin yaptığı şeyi büyük veri çağı için yapacak olan yeni bir meslek doğuyor: algoritma uzmanlığı.
İnsanlığa hangi rol kaldı? Sezgi, deneyim ve verinin ileri sürdüğü şeye muhalif davranmak mı? Büyük veri sadece dünyayla değil aynı zamanda kendimizle de etkileşim kurma biçimimizi değiştirmeye koyuldu. Lütfen okuyun ve ne düşündüğünüzü bize söyleyin.

Kitap hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz, Q&A sayfasına göz atın.

Publication Info

Yayıncı:Paloma Yayınevi
Yayın Tarihi: Mayıs 2013
Tavsiye Edilen Satış Fiyatı: 19 TL

Satın alabileceğiniz yerler:

© Viktor Mayer-Schönberger & Kenneth Cukier – Website by Matuvu

Buy the book now!


The book is available in several bookstores worldwide.